PISA 2025'in ilk değerlendirmelerine göre, Türkiye'deki öğrencilerin yüzde 41.6'sı en az bir tür yoksunluk bildirirken, bu oran OECD genelinde yüzde 11.6 olarak kaydedildi. Eğitim Reformu Girişimi (ERG) tarafından hazırlanan raporda, öğrencilerin sosyoekonomik koşullarını incelemek amacıyla yeni bir çok boyutlu yoksunluk göstergesi sunulduğu belirtildi.
Bu gösterge, öğrencilerin evlerindeki kaynakların yanı sıra, temel mal ve etkinliklere maddi kısıtlamalar nedeniyle erişimlerini de dikkate alıyor. Gösterge kapsamında, uygun ayakkabı ve yeni kıyafet gibi temel ihtiyaçlardaki eksiklikler, banyo veya duş gibi ev olanaklarındaki yetersizlikler maddi yoksunluk olarak tanımlanıyor. Sosyal yoksunluk ise ücretli boş zaman etkinliklerine katılım, açık hava ekipmanlarına ve ev içi oyun araçlarına erişim gibi olanaklardaki kısıtlamaları kapsıyor. PISA'da bir kaynağa sahip olmamak tek başına yoksunluk sayılmıyor; öğrencinin ailesinin bunu maddi nedenlerle karşılayamadığına dair beyanı da önem taşıyor.
Raporda, Türkiye'nin bu göstergede OECD ortalamasından belirgin şekilde ayrıştığı vurgulanıyor. Türkiye'de öğrencilerin yüzde 34.3'ü maddi yoksunluk yaşarken, bu oran OECD ortalamasında yüzde 7.0 seviyesinde bulunuyor. Bu durum, çocukların yaşadığı somut ekonomik kısıtların eğitim üzerindeki etkilerinin de değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
Yüksek Devamsızlık Nedenleri Araştırılmalı
Raporda, Türkiye'deki öğrencilerin PISA testinden önceki iki haftalık dönemde tam gün okula gitmeme oranının yüzde 53 olduğu belirtildi. Bu oran OECD ortalamasında yüzde 22 olarak açıklandı. Aynı dönemde, Türkiye'deki öğrencilerin yüzde 41'i en az bir dersi kaçırdığını bildirirken, OECD ortalaması yüzde 24 olarak kaydedildi. Okula geç kalma oranları ise Türkiye'de yüzde 49, OECD ortalamasında ise yüzde 50 olarak birbirine yakın seyrediyor. Raporda, geç kalma oranından ziyade tam gün ve ders bazındaki devamsızlığın yüksekliğinin dikkat çekici olduğu ifade ediliyor. Öğrencilerin hangi nedenlerle okuldan uzak kaldığının ve devamsızlığın hangi öğrenci gruplarında yoğunlaştığının anlaşılmasının, okul devamlılığını güçlendirmeye yönelik politikalar açısından önem taşıdığı vurgulanıyor.
