Gergedanların neslinin tükenip tükenmediği sorusu, nesli tehlike altındaki hayvanlara yönelik artan farkındalıkla birlikte gündeme geliyor. Dünyanın farklı bölgelerinde yaşamını sürdüren gergedanların tamamının nesli tükenmemiş olsa da, bazı türler ve alt türler kaçak avcılık ve yaşam alanlarının daralması nedeniyle ciddi tehdit altında bulunuyor.
Afrika ve Asya'da çeşitli gergedan türleri yaşamını sürdürmektedir. Ancak kaçak avcılık, boynuz ticareti ve doğal yaşam alanlarının azalması, gergedan popülasyonları üzerinde önemli bir baskı oluşturmaktadır. Bazı gergedan türleri yürütülen koruma çalışmaları sayesinde varlığını sürdürürken, bazı alt türler ise vahşi doğada tamamen yok olmuştur.
Özellikle kuzey beyaz gergedanı, neslinin tükenmesi konusunda dikkat çeken bir örnektir. Bu alt türün vahşi doğadaki nesli tükenmiş kabul edilmektedir. Kuzey beyaz gergedanının bilinen son erkek bireyi 2018 yılında hayatını kaybetmiştir. Günümüzde yalnızca iki dişi kuzey beyaz gergedanı bulunmaktadır ve bu durum doğal yollarla çoğalmalarını zorlaştırmaktadır. Bilim insanları, türün tamamen yok olmasını engellemek amacıyla yardımcı üreme teknikleri ve tüp bebek çalışmaları üzerinde yoğunlaşmaktadır.
Günümüzde Afrika'da beyaz ve siyah gergedanlar, Asya'da ise Hint, Cava ve Sumatra gergedanları gibi türler bulunmaktadır. Bu türlerin tamamı aynı düzeyde tehdit altında olmasa da, genel gergedan popülasyonu insan faaliyetleri nedeniyle ciddi risklerle karşı karşıyadır. Gergedanların karşı karşıya olduğu en önemli tehditlerden biri, özellikle gergedan boynuzuna yönelik yasa dışı talebin neden olduğu kaçak avcılıktır. Tarım, yerleşim alanlarının genişlemesi ve diğer insan faaliyetleri de gergedanların doğal yaşam alanlarının daralmasına yol açmaktadır.
Gergedanların tamamen yok olmasını önlemek için doğal yaşam alanlarının korunması, kaçak avcılığın engellenmesi ve uluslararası koruma çalışmalarının sürdürülmesi büyük önem taşımaktadır. Kuzey beyaz gergedanı örneği, nesli tükenme tehlikesinin ciddi sonuçlar doğurabileceğini göstermektedir. Mevcut koruma çabalarının devamı, bu hayvanların gelecek nesillere aktarılması açısından kritik bir rol oynamaktadır.
