Yaz sezonunun sona ermesiyle birlikte turizm sektöründe 2027 ve 2028 yılları için beklentiler şekillenmeye başladı. Turizmci Murat Akbal, mevcut durumu ve geleceğe yönelik öngörülerini paylaştı. Akbal, küresel turizmde yaşanan yavaşlamaya rağmen Akdeniz'deki rakiplerin büyümesini sürdürdüğünü belirtti. 2026 turizm sezonunun Türkiye için zorlu bir başlangıç yaptığını ifade eden Akbal, bölgedeki jeopolitik gerilimlerin ve Orta Doğu'daki çatışmaların, yılın ilk yarısında uluslararası turist sayısında yüzde 22'lik bir düşüşe neden olduğunu söyledi. Şubat sonundaki 67 dolardan nisan başında 113 dolara yükselen petrol fiyatlarının, uçak biletleri ve seyahat maliyetlerini doğrudan etkilediğini vurguladı.
Birleşmiş Milletler Turizm Örgütü'nün (UNWTO) yıl başında yüzde 3-4 olarak açıkladığı 2026 büyüme tahminini eylülde yüzde 1-2'ye indirdiğini aktaran Akbal, ilk altı ayda dünya genelinde seyahat eden kişi sayısının sadece yüzde 0,4 artarak yaklaşık 690 milyona ulaştığını kaydetti. Bu tablo karşısında Avrupa'nın dirençli kaldığını, kıtanın yılın ilk yarısında yüzde 3, Güney ve Akdeniz Avrupa'sının ise yüzde 4 büyüdüğünü belirtti. Bu durumun, misafirlerin Akdeniz'den vazgeçmediğini, ancak tercihlerini değiştirdiğini gösterdiğini ifade etti.
Türkiye'nin rakamlarının bu değişimi yansıttığını dile getiren Akbal, ocak-ağustos döneminde ülkeye gelen yabancı ziyaretçi sayısının 34,8 milyon ile geçen yıla göre yüzde 1,84 geride kaldığını söyledi. Ağustostaki 6,96 milyonluk rakamın, yıllıklandırılmış bazda son iki yılın en düşük seviyesi olduğuna işaret etti. TÜİK verilerine göre, yılın ilk yarısında turizm gelirinin 25,7 milyar dolarla geçen yılın gerisine düştüğünü, ikinci çeyrekte ise gelirde yüzde 2,6, ziyaretçi sayısında yüzde 5,1 azalış yaşandığını aktardı.
Aynı dönemde İspanya'nın ocak-temmuzda 58,1 milyon turist ağırlayarak turist harcamasında yüzde 7,8'lik artışla 82 milyar euro ile rekor kırdığını belirten Akbal, Yunanistan'ın turizm gelirinin ilk yedi ayda yüzde 12 artışla 13,5 milyar euroya ulaştığını, Mısır'ın ise yaklaşık 9 milyon turistle yüzde 4 büyüdüğünü kaydetti. Euro ve dolar arasındaki kur farkının doğrudan kıyaslamayı zorlaştırdığını ancak rakiplerin büyüdüğü, Türkiye'nin ise durakladığı yönündeki eğilimin net olduğunu vurguladı.
Temmuz ayında İngiliz ziyaretçilerin yüzde 10'dan fazlasını kaybeden Türkiye'nin aksine, aynı ay Yunanistan'a giden İngiliz sayısının yüzde 16 arttığını ve bu pazardan elde edilen gelirin yüzde 49,5 yükseldiğini ifade eden Akbal, İspanya'ya giden İngiliz sayısının da yüzde 5,6 arttığını söyledi. Turizmde fiyat ve imajın yanı sıra üçüncü ve en etkili enstrümanın hizmeti sunacak insan kaynağı olduğunu belirtti.
İşletmelerin mutfak, servis, teknik servis, ön büro ve kat hizmetleri gibi alanlarda, özellikle yabancı dil bilen deneyimli personel bulmakta zorlandığına dikkat çeken Akbal, Türkçeye yatkınlığı ve Rusça-İngilizce bilgisiyle Kazakistan'dan gelen öğrencilerin en çok aranan grup haline geldiğini dile getirdi. Önümüzdeki iki yılın ilk işinin, çalışanları mesleğin sahibi yapmak olduğunu vurguladı. Sektörün uzun süredir talep ettiği Turizm Meslek Yasası'nın çıkarılması, ulusal yetkinlik belgesi ve kariyer basamaklarının tanımlanması gerektiğini belirtti. Garsonluktan şef garsonluğa, komiden şefliğe giden yolun netleşmesiyle gençlerin bu işi geçici değil, meslek olarak göreceğini ifade etti.
Akbal, kış aylarını verimli kullanmak adına, sezonluk çalışanların kış eğitim ve gelir modeliyle hem gelir elde edebileceğini hem de dil ve mesleki becerilerini geliştirebileceğini söyledi. Sezonu uzatmak için ise termal, gastronomi, kültür, sağlık, yat ve doğa turizmi gibi alternatiflerin, kıyıdaki otellerin daha uzun süre açık kalmasını sağlayabileceğini ekledi. Yabancı personel için düzenli ve öngörülebilir bir çalışma çerçevesi kurulması, şeffaf fiyat etiketlemesi ve ulusal bir misafir memnuniyeti ile tekrar ziyaret endeksinin sektörün itibarını korumasına yardımcı olacağını belirtti. Son olarak, pazar çeşitliliğinin ve havayolu bağlantılarının güçlendirilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
