Uluslararası insan hakları kuruluşları, Türkiye'de son haftalarda sosyal medya hesaplarına yönelik alınan erişim engelleme kararlarına ortak bir açıklama ile tepki gösterdi. Associated Press'in (AP) 12 Ekim tarihli haberine göre, İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) ve Article 19'un da bulunduğu 21 kuruluş, Türk mahkemelerinin gazeteci ve aktivistlere ait yüzlerce hesabı engelleme yönündeki kararlarına karşı çıkmaları konusunda sosyal medya platformlarına çağrıda bulundu. Bu kuruluşlar, Türk hükümetine de ifade özgürlüğünü ihlal ettiğini savundukları erişim engelleme kararlarına son vermesi yönünde çağrıda bulundu.
Açıklamaya imza atan kuruluşlar arasında yer alanlar şunlardır: ARTICLE 19, Human Rights Watch (HRW), İfade Özgürlüğü Derneği (İFÖD), Amnesty International, Avrupa Gazeteciler Birliği (AEJ), Balkan Araştırmacı Gazetecilik Ağı (BIRN), Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ), Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD), Türkiye Yabancı Medya Derneği (FMA Turkey), Uluslararası İfade Özgürlüğü Ağı (IFEX), Uluslararası Basın Enstitüsü (IPI), Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği (MLSA), Norveç Helsinki Komitesi (NHC), Osservatorio Balcani Caucaso Transeuropa (OBCT), Punto24 Bağımsız Gazetecilik Derneği (P24), PEN America, PEN Denmark, PEN International, PEN Norway, Güneydoğu Avrupa Medya Örgütü (SEEMO) ve Türkiye İnsan Hakları Davalarına Destek Projesi (TLSP).
Ortak açıklamada, Türk makamlarının X platformuna en az 1270 hesaba erişimin engellenmesi yönünde talimat verdiği belirtildi. Son haftalarda bağımsız medya kuruluşları, gazeteciler, akademisyenler ve çeşitli sivil toplum örgütlerine ait hesaplar hakkında erişim engelleme kararları alındığı kaydedildi. Hükümet ise söz konusu kısıtlamaları kamu güvenliğinin korunması gerekçesiyle savundu. Kuruluşların ortak açıklamasında, “Sosyal medya platformları, insan haklarına ilişkin sorumluluklarını yerine getirmek, bağımsız medyanın susturulmasına katkıda bulunmamak ve ifade özgürlüğünün ihlal edilmesini önlemek için derhal somut adımlar atmalıdır” ifadeleri kullanıldı. Açıklamada ayrıca Türk makamlarından, ifade özgürlüğünü ihlal ettiği savunulan sosyal medya hesaplarına ve internet sitelerine yönelik engelleme kararlarını durdurmaları istendi.
İnsan hakları kuruluşları, bağımsız haber sitesi T24'e yönelik erişim engelleme kararından duydukları endişeyi dile getirdi. Ortak açıklamada, T24'ün Türkiye'de faaliyet gösteren en büyük ve köklü bağımsız haber kuruluşlarından biri olduğu vurgulanarak, “T24'ün engellenmesi özellikle kaygı verici. Kararda suç işlenmesinin önlenmesi ve kamu düzeninin korunması gerekçe gösterildi. Ancak söz konusu içeriğin bu iki hedef açısından nasıl bir tehdit oluşturduğuna ilişkin herhangi bir açıklama sunulmadı” değerlendirmesi yapıldı.
AP'nin haberine göre, Türk hükümeti ve sosyal medya platformlarından kuruluşların ortak açıklamasına henüz bir yanıt gelmedi. Elon Musk'ın sahibi olduğu X platformu ise ağustos ayında yaptığı açıklamada, Türkiye'deki erişim engelleme kararlarına uymak zorunda kaldığını ancak bunlara karşı hukuki mücadele yürüttüğünü bildirmişti. Şirketin açıklaması, tutuklu İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'na ait bir hesabın engellenmesine yönelik eleştirilerin ardından gelmişti. X'in Küresel Hükümet İlişkileri birimi tarafından yapılan açıklamada, mahkeme kararlarına uyulmamasının Türkiye genelinde platformun bant genişliğinin daraltılması dahil ağır yaptırımlara yol açabileceği belirtilmişti. Şirket, “Platformun Türkiye'de erişilebilir kalmasının ifade özgürlüğünü ve bilgiye erişimi desteklemek açısından hayati önem taşıdığına inanıyoruz. Bu nedenle söz konusu kararlara mahkemelerde itiraz ediyoruz” ifadelerini kullanmıştı.
Uluslararası kuruluşların açıklaması, Türkiye'de yatırım fonlarına ilişkin iddiaların ve bu konuda haber yapan gazetecilere yönelik adli işlemlerin tartışıldığı bir dönemde geldi. AP, söz konusu açıklamanın, iktidar partisinden üst düzey bir ismin de gündeme geldiği yatırım fonlarına ilişkin iddiaların kamuoyunda tartışıldığı bir dönemde yapıldığına dikkat çekti. Haberde, geçen hafta bu iddialarla ilgili yanlış bilgi yaydıkları gerekçesiyle iki gazetecinin tutuklandığı, iki gazeteci hakkında ise ev hapsi kararı verildiği aktarıldı. Hükümet, yatırım fonlarına ilişkin iddialar kapsamında sorumluluğu tespit edilen kişilerin adalet önüne çıkarılacağını belirtti.
