Küresel petrol piyasasında arz kayıpları alarm veriyor. Rystad Energy'nin raporuna göre, ABD/İsrail-İran çatışmalarının başladığı 28 Şubat'tan bu yana yaşanan aksamalar nedeniyle bugüne kadar yaklaşık 1 milyar varillik petrol arz kaybı meydana geldi. Bu rakamın, ABD'nin stratejik petrol rezervinin yaklaşık iki buçuk katına denk geldiği hesaplandı.
Rystad Energy Orta Doğu ve Kuzey Afrika Araştırma Direktörü Aditya Saraswat, çatışmaların devam ettiği her ay küresel arza yaklaşık 350 milyon varil daha eklendiğini belirtti. Mevcut koşulların sürmesi halinde, yıl sonuna kadar toplam arz kaybının en iyimser senaryoda bile 2 milyar varile yükseleceği öngörülüyor.
Rapora göre, savaş öncesinde günlük 24,2 milyon varil üretim yapan altı Körfez ülkesinin toplam petrol üretimi 12,4 milyon varile kadar geriledi. Bu durum, bölgedeki üretimin yaklaşık yarısının devre dışı kaldığı anlamına geliyor. Ülke bazında en büyük arz kaybı Suudi Arabistan'da yaşandı. Günlük yaklaşık 3,8 milyon varillik üretimin etkilenmesi, toplam kesintilerin yaklaşık yüzde 32'sini oluşturdu. Buna rağmen, yüksek petrol fiyatları ve alternatif sevkiyat yolları sayesinde Suudi Arabistan'ın mart ayı petrol ihracat geliri 24,6 milyar dolara ulaşarak 2022'den bu yana en yüksek seviyesine çıktı.
Irak'ta Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen deniz yolu ihracatına bağımlılık nedeniyle günlük yaklaşık 2,8 milyon varillik arz etkilendi. Ülkenin petrol ihracat geliri şubat ayında 6,8 milyar dolar iken nisanda 1 milyar dolara geriledi. Kuveyt'te ise günlük yaklaşık 2 milyon varillik üretim kaybı yaşandığı bildirildi. Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiği de önemli ölçüde azaldı. Çatışma öncesi seviyelere göre tanker geçişlerinde yüzde 20'lik bir düşüş yaşandığı belirtildi.
Rystad Energy, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması durumunda bile üretim ve lojistik akışın eski seviyelerine dönmesinin 2 ila 3 hafta sürebileceğini öngörüyor. Kaybedilen üretimin yaklaşık yüzde 85'inin ekim ayına kadar geri kazanılabileceği tahmin edilirken, Irak ve Kuveyt'teki üretim sahalarında yaşanan sorunlar nedeniyle tam normalleşmenin 2027 yılının ocak ayını bulabileceği ifade edildi. Altı Körfez ülkesinde günlük 11,8 milyon varillik üretimin durmasının, yaşanan krizi modern petrol tarihinin en büyük arz kesintilerinden biri haline getirdiği vurgulandı.
