Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında, resmi kayıtların hizmete dönüştürülme süreçlerini yeniden yapılandırdı. Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş'ın aktardığı bilgilere göre, yeni genelge ile kamu kurumları ve yetkili personelin düzenlediği resmi tutanaklar, çalışanların fiili çalışma günlerinin tespitinde doğrudan esas alınacak. Bu düzenleme, çalışma ilişkisinin belgelendiği her gün için hizmet bildirimini sağlarken, denetim ve itiraz süreçlerini de belirli kurallara bağlamış oldu.
Resmi Tutanaklar Doğrudan Delil Kabul Edilecek
Yeni düzenlemeye göre, kamu idarelerinden alınan bilgi ve belgeler kayıt dışılıkla mücadelede resmi geçerliliğe sahip olacak. Kolluk kuvvetleri, zabıta, doktor, veteriner veya mühendisler gibi kamu görevlileri tarafından hazırlanan resmi kayıtlarda kişinin fiilen çalıştığı belirtilmişse, işlemler hızla başlatılacak. Tutanak tarihi esas alınarak ilgili çalışana en az bir gün hizmet kazandırılacak. Trafik polisleri ve jandarma ekiplerince kişilerin yüzüne karşı düzenlenen trafik ceza tutanakları da kayıt dışı istihdamın belirlenmesinde veri kaynağı olarak değerlendirilecek. Bu belgeler öncelikle SGK Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele (KADİM) servislerince incelenecek. Aynı iş yerinde sigortalı çalıştığı tespit edilenler ayrıldıktan sonra, geriye kalan tüm dosyalar Sosyal Güvenlik Denetmenleri Servisi'ne sevk edilecek.
Kısmi Süreli Hizmet Bildirimi ve Süreç Basamakları
Birden fazla resmi tespitin bulunduğu durumlarda hizmet kazandırma süreci şu esaslara göre işleyecek:
- İşe Giriş Tarihi: Çalışanın aynı iş yerinde fiilen görev yaptığına dair ilk resmi belge, işe giriş tarihi olarak kabul edilecek.
- Gün Hesabı: Aynı ayda ve devam eden aylarda tespit edilen her bir gün için bir gün prim hizmeti verilecek.
- Çalışma Statüsü: Söz konusu çalışmalar, mevzuat gereği kısmi süreli çalışma (part-time) kapsamında işlem görecek.
- Tespitsiz Aylar: Arada tespit bulunmayan bir ay yer aldığında, takip eden aydaki ilk tespit yeni bir işe giriş işlemi sayılacak. Önceki çalışma ise hizmet verilen son gün itibarıyla işten ayrılış olarak kapatılacak.
İtiraz Mekanizması
Çalışmanın kısmi değil, kesintisiz ve sürekli olduğunu belirten çalışanlar veya işverenler itiraz hakkını kullanabilecek. İtiraz üzerine dosya, yerinde inceleme için sosyal güvenlik denetmenlerine gönderilecek. Yeni genelge ile fiili çalışma kanıtlarının kapsamı genişletilirken, hem çalışan hem de işveren tarafı için denetim ve itiraz yolları açık tutuluyor.
