AKP hükümetinin 4 Haziran 2023'te ekonominin başına getirdiği Mehmet Şimşek'in açıkladığı 'Enflasyonla Mücadele' programı üçüncü yılını doldururken, hedeflenen düşüşe ulaşılamadı. Programın başladığı dönemde yüzde 38.2 olan yıllık tüketici enflasyonu, Haziran 2026 itibarıyla yüzde 32.6 seviyesinde seyrediyor. Türkiye, bu oranla yüksek enflasyonla mücadele eden ülkeler arasında G-20'de Arjantin'in ardından ikinci sırada yer alıyor.
Merkez Bankası, yılın ilk iki Enflasyon Raporu'nda tahminlerini yukarı yönlü revize etmek zorunda kaldı. Bu güncellemelerin ardından açıklanan mayıs ayı enflasyon verileri, hedeflere ulaşmanın zorluğunu bir kez daha ortaya koydu. Türkiye İstatistik Kurumu'na (TÜİK) göre mayıs ayında tüketici fiyatları aylık yüzde 1.71, yıllık ise yüzde 32.6 arttı. Fiyat artışlarında giyim ve ayakkabı grubu yüzde 11.3 ile başı çekerken, ulaşım ve konut harcamaları da enflasyona önemli katkı sağladı.
Gıda fiyatlarında taze meyve ve sebzedeki sınırlı düşüşler kısmi bir rahatlama sağlasa da, işlenmiş gıda fiyatlarındaki yüksek seyir devam etti. Mayıs ayında en yüksek fiyat artışı yüzde 15.65 ile uçak biletlerinde görülürken, en belirgin düşüş yüzde 22.21 ile taze sebze grubunda kaydedildi. Uzmanlar, bu sınırlı düşüşlerin kira, ulaşım ve temel harcamalardaki artışları dengeleyemediğini belirtiyor.
Finansal Piyasalar Uzmanı İris Cibre, dar gelirlinin enflasyonunun yüzde 41.5'e ulaştığını ifade etti. Cibre, yüzde 26'lık bir hedef için aylık enflasyonun ortalama yüzde 1.11'e, yüzde 24'lük hedef için ise yüzde 0.89'a inmesi gerektiğini belirtti. Bu koşulların mevcut durumda zor olduğunu, üst segment talebinin çökmesi, işsizliğin artması ve şirketlerin mali durumlarının daha da kötüleşmesiyle mümkün olabileceğini vurguladı.
Bağımsız Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) tarafından açıklanan verilere göre, mayıs ayında tüketici fiyatları aylık yüzde 2.16, yıllık ise yüzde 53.13 arttı. ENAG'ın hesapladığı yıllık enflasyon, resmi verilerin üzerinde kalmaya devam etti. İstanbul Ticaret Odası (İTO) tarafından açıklanan mayıs ayı verileri de fiyat artışlarının sürdüğünü gösterdi. İTO İstanbul Tüketici Fiyat Endeksi, bir önceki aya göre yüzde 1.53 yükselirken, yıllık artış yüzde 36.77 olarak gerçekleşti.
Merkez Bankası eski başkan yardımcısı Prof. Dr. Fatih Özatay, enflasyonun katılık gösterdiğini ve programın başarısız olduğunu belirterek, mayıs ayı enflasyonunun yüzde 32.6, son 12 ayın ortalamasının ise yüzde 32.2 olduğunu kaydetti. Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Direktörü Burcu Aydın, ilk çeyrekte ekonominin büyümediğini ve enflasyonun yüzde 31'e ulaştığını, yılın genelinde düşük büyüme ve yüksek enflasyon beklentisi olduğunu söyledi.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, mayıs ayı enflasyon verilerinin ardından yaptığı açıklamada, enflasyondaki yükselişin nedenleri olarak jeopolitik gelişmeler ve enerji fiyatlarındaki oynaklığı gösterdi. Şimşek, dış şokların etkilerinin uygulanan politikalarla sınırlandırıldığını savundu. Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan ise enflasyon verilerini eleştirerek, başkanlık sistemini, Mehmet Şimşek'i ve AKP'yi enflasyonun sebebi olarak gösterdi.
Bu gelişmelerle birlikte, TÜİK'in 12 aylık enflasyon ortalamasına göre hesaplanan kirada tavan zam oranı yüzde 32.24 olarak belirlendi. Geçen ay bu oran yüzde 32.43 olarak açıklanmıştı.
