İskoçya merkezli yürütülen kapsamlı bir bilimsel çalışma, sedanter yaşam tarzının kanser gelişimi üzerindeki etkilerini ortaya koydu. Yaklaşık 100 bin kişinin on yılı aşkın bir süre boyunca takip edildiği araştırma, uzun süreli oturmanın hücresel düzeyde kanser mekanizmalarını tetiklediğini gösterdi.
Oturma Süresi ve Kanser Riski Arasındaki Doğrudan Bağlantı
Glasgow Üniversitesi bünyesindeki araştırmacılar tarafından gerçekleştirilen çalışmada, UK Biobank veri tabanındaki 91 bin 292 yetişkinin sağlık verileri incelendi. 37 ile 73 yaş aralığındaki katılımcıların fiziksel hareketlilik seviyeleri, bilek monitörleri ve makine öğrenimi algoritmaları kullanılarak bir hafta boyunca kaydedildi. 12 yıllık izleme süreci sonunda, gün içinde kesintisiz oturarak geçirilen her bir saatin kansere yakalanma riskini %3 oranında artırdığı tespit edildi. Ayrıca, bu durumdan kaynaklı ölüm olasılığının %9 seviyesine yükseldiği saptandı.
Pankreas ve Kolorektal Kanserlerde Artan Risk Faktörü
Araştırma bulgularına göre, özellikle obezite ile bağlantılı olan pankreas ve kalın bağırsak (kolorektal) kanseri türlerinde risk artışı daha belirgin seyrediyor. Bu kanser türlerinde, oturulan her saat başına düşen risk oranının %5 seviyesine ulaştığı gözlemlendi. Uzmanlar, 30 dakikadan fazla hareketsiz kalmanın vücutta sistemik enflamasyon başlattığını ve bu durumun DNA yapısına zarar vererek tümör oluşumuna zemin hazırladığını belirtiyor.
Hareketsizliğe Karşı Koruyucu Önlemler ve Egzersiz Etkisi
Bilim insanları, riskleri azaltmak için günlük rutinlerde yapılacak küçük değişikliklerin hayati önem taşıdığını vurguluyor. Yapılan laboratuvar modellerine göre, günlük oturma süresinden sadece 30 dakikanın hafif yürüyüşle değiştirilmesi, kanserden ölüm riskini %18 oranında azaltıyor. Tempolu yürüyüş veya bisiklet kullanımı gibi orta düzey egzersizlerin ölüm riskini %8, günde 5 dakikalık yoğun antrenmanların ise genel kanser riskini %4 oranında düşürdüğü kaydedildi. Uzmanlar, saat başı kısa süreli hareketlerin hücresel hasarı önlemede kritik bir rol oynadığını ifade ediyor.
