Bu sezon çocuklarda gribe bağlı ilk ölüm vakasının raporlanması, mevsimsel influenza ve taşıdığı riskler hakkında endişeleri artırdı. H1N1 virüsünün bu yıl daha saldırgan olup olmadığı ve hangi belirtilerde acil tıbbi yardım alınması gerektiği merak ediliyor.
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Güzel ile Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Songül Özer, gribin klinik seyrini, hayat kurtaran 'kırmızı bayrak' uyarılarını ve aşılarla ilgili bilgileri paylaştı.
H1N1 Virüsünün Saldırganlığı ve Etkileyen Faktörler
Prof. Dr. Ahmet Güzel, H1N1 suşunun yeni bir virüs olmadığını ve yıllardır mevsimsel gribe neden olan Influenza A alt tiplerinden biri olduğunu belirtti. Bir sezonda bu virüsün baskın olmasının tek başına daha tehlikeli bir yapıya işaret etmediğini vurgulayan Güzel, sürecin virüsün genetik özelliklerinin yanı sıra hastanın bağışıklık durumu, kronik hastalık varlığı ve aşılanma durumu gibi bireysel faktörlerle de şekillendiğini ifade etti. Birkaç erken çocuk ölümü vakasının ciddiye alınması gerektiğini ancak bu durumun, sezonun tüm çocuklarda daha ağır geçeceği anlamına gelmediğini ekledi.
Acil Başvuruyu Gerektiren 'Kırmızı Bayrak' Belirtileri
Uzmanlar, ailelerin evde dikkat etmesi gereken ve acil servise başvuruyu gerektiren 'kırmızı bayrak' belirtilerini sıraladı. Özellikle solunum ve bilinç durumuna dikkat çekildi. Prof. Dr. Ahmet Güzel, şu durumların tıbbi yardım alınmasını gerektirdiğini özetledi: Çocuklarda hızlı veya güçlükle nefes alma, kaburgaların nefes alırken içeri çekilmesi, dudaklarda morarma, belirgin uyku hali veya uyandırılamama, nöbet geçirme, sıvı alamama, düşmeyen ateş, beslenememe ve idrar çıkışının belirgin azalması gibi belirtiler ailelerin dikkat etmesi gereken önemli hususlardır. Hastalığın seyrinde yaşanan yalancı iyileşme dönemlerine de dikkat çeken Güzel, ateş ve öksürük düzelmişken yeniden öksürük ataklarının başlaması ve solunum sıkıntısının eklenmesinin hastalığın ileri safhaya geçtiğini gösteren önemli bir bulgu olduğunu belirtti.
Antiviral Tedavide Kritik İlk 48 Saat
Gribe bağlı zatürre veya nörolojik komplikasyonların önlenmesinde antiviral tedavilerin zamanlamasının önemine değinen Prof. Dr. Güzel, oseltamivir gibi antivirallerde en yüksek faydanın belirtilerin başlamasından sonraki ilk 48 saat içinde sağlandığını belirtti. Ancak bu sürenin kesin bir son kullanma tarihi olmadığını, hastaneye yatırılan, ağır veya ilerleyici hastalığı olan ya da yüksek risk taşıyan hastalarda 48 saat geçse de tedavinin yararlı olabileceğini ifade etti. Sağlıklı ve hafif seyirli çocuklarda antiviral kullanımının zorunlu olmadığını ancak erken tedavinin riskleri azaltmaya yardımcı olduğunu sözlerine ekledi.
Aşı Takvimi ve Koruyuculuk
Bu sezonki grip aşısının H1N1 suşuna karşı koruyuculuğu hakkında bilgi veren Prof. Dr. Ahmet Güzel, laboratuvar düzeyindeki benzerlik ile gerçek hayattaki koruyuculuk etkinliğinin farklı kavramlar olduğunu belirtti. Genel aşı takvimini şu şekilde paylaştı: 6 ay – 8 yaş grubundaki çocuklarda daha önce yeterli sayıda grip aşısı olmamışlarsa en az 4 hafta arayla 2 doz, yeterli öyküsü varsa tek doz uygulanması gerekebilir. 9 yaş ve üzeri bireylerde ise genellikle sezon başına tek doz aşılama yeterlidir. Grip aşısının yüzde yüz koruma sağlamadığını ancak ağır hastalığı önlemede temel bir araç olduğunu hatırlatan Güzel, aşılı bireylerin de enfekte olabileceğini ancak aşının hastaneye yatış ve ölüm riskini azalttığını vurguladı.
Risk Sadece Belirli Gruplarla Sınırlı Değil
Grip kaynaklı ölümlerin ve ağır komplikasyonların genellikle 65 yaş üstü erişkinlerde, 2 yaş altı süt çocuklarında ve kronik hastalığı olanlarda görüldüğü bilinse de riskin sadece bu gruplarla sınırlı olmadığı belirtildi. Ağır vakaların önceden hiçbir sağlık sorunu bulunmayan bireylerde de gelişebileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Güzel, kalp ve akciğer hastalıkları, diyabet, bağışıklık baskılanması ve bazı nörolojik hastalıkların ağır grip riskini artırdığını, ancak önceden bilinen hastalığı olmayan kişilerde de ağır zatürre, solunum yetmezliği veya nadiren beyin tutulumu gelişebileceğini söyledi.
