Türkiye'nin zeytinyağı üretimindeki küresel konumuna rağmen kendi global markasını oluşturma konusunda henüz yeterli adımları atamadığı belirtiliyor. Yaklaşık 10 yıl ABD'de işletmecilik ve ticaretle uğraşan Gökhan Ayhan, 3 yıl önce Türkiye'ye dönerek bu alanda bir marka yaratma hedefiyle Aivalos'u kurdu.
Ailesi Ayvalık'ta zeytinyağı üreticisi olan Ayhan, pazara giriş yapmadan önce zeytinyağı kullanımındaki sorunları ve beklentileri araştırdı. Kullanıcıların klasik şişelerde yağ miktarını ayarlamakta zorlandığı ve şişenin ağzından sızan yağ nedeniyle temizlikte güçlük çektiği tespit edildi. Aivalos'un, bu sorunları ortadan kaldıran özel şişe tasarımıyla pazarda fark yarattığı ifade edildi. Ayhan, "Pratik, tek elle ve istenilen ölçüde kullanım, şişenin kenarına ya da dışarıya yağ sızıntısının önüne geçen tasarımımız kısa sürede çok büyük ilgi çekti" açıklamasını yaptı.
İspanya'nın 10 milyar dolarlık ihracatıyla zeytinyağı pazarını domine ettiğini belirten Ayhan, Türkiye'nin 2024-2025 sezonunda 320 bin tonluk üretimle İspanya'nın ardından dünyanın en büyük ikinci üreticisi olduğunu ancak 495 milyon dolarlık ihracat rakamına ulaştığını söyledi. İspanya'nın dökme olarak aldığı zeytinyağlarını kendi markalarıyla şişeleyip sattığını hatırlatan Ayhan, Türkiye'nin zeytinyağındaki zenginliğine rağmen kendi markasının olmamasının bir eksiklik olduğunu vurguladı. Ayhan, bu duruma farklı bir bakış açısıyla yaklaştıklarını ve ciddi bir altyapı oluşturduklarını dile getirdi.
Türkiye pazarına bir market zinciri aracılığıyla giriş yaptıklarını belirten Ayhan, bunun bilinirlik ve marka başarısında önemli rol oynadığını ifade etti. Pazarlama stratejilerinin yanı sıra müşteri geri bildirimlerinin ve sosyal medyadaki olumlu yorumların marka için değerli olduğunu söyledi. Ayhan, Türkiye pazarındaki yaygınlıklarını artırırken, ihracat odaklı büyümeyi hedeflediklerini belirtti. Başlıca hedeflerinin Japonya, ABD ve Almanya pazarları olduğunu, 3 yıl içinde minimum 30 ülkede yer almayı ve girişimin değerlemesini 150-200 milyon dolar seviyesine taşımayı amaçladıklarını sözlerine ekledi.
Tek başına başladığı girişim yolculuğunda şimdi 130 kişilik bir ekibi yönettiğini anlatan Ayhan, zeytinyağını Ayvalık bölgesindeki üreticilerden temin ettiklerini belirtti. Pazar araştırması ve üretim proseslerinin oluşturulması için geçen 2 yılın ardından, 1 yılı aşkın süredir ürünlerinin raflarda yer aldığını söyledi. Yıllık 50 bin ton üretim kapasitesine sahip olduklarını ve fabrikalarındaki laboratuvarların modern teknolojilerle donatıldığını ifade etti. Ürünlerin zincir marketin ve uluslararası standartların sıkı testlerinden geçtiğini belirten Ayhan, Tarım ve Kredi Kooperatifleri gibi kurumların üreticilere sağladığı teşviklerden yararlandıklarını da ekledi. Marka ve ambalaj tasarımları için Türkiye'de ve hedef ihracat ülkelerinde patent başvurularını yaptıklarını bildirdi.
Uluslararası Zeytin Konseyi (UZK) verilerine göre, Türkiye'nin zeytinyağı üretimi 2024-2025 hasat yılında 505 bin ton ile zirveye ulaşarak ortalama hasat yılına göre yüzde 58'lik bir artış gösterdi. 2025-2026 hasat yılı için ise 290 bin ton üretim bekleniyor. Türkiye'de zeytinyağı tüketimi hasat yılı başına yaklaşık 170 bin ton olup, küresel toplamın yüzde 5,5'ini temsil ediyor. 2024-2025 hasat yılında tüketim 200 bin tona ulaştı. Türkiye'de kişi başı zeytinyağı tüketiminin yaklaşık 2 kilogram olduğu tahmin ediliyor. Türkiye, hasat yılı başına ortalama 96 bin ton civarında ihracat yaparken, 2024-2025 hasat yılında bu rakam 160 bin tona ulaştı. 2025-2026 hasat yılı için tahmin ise 100 bin ton. Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği verilerine göre ise bu sezon ihracatın 60 bin ton civarında gerçekleşeceği öngörülüyor.
Ayhan, 50'den fazla ülkeyi gezerek gözlemlediği pazar dinamikleri ve raf düzenlemelerini kendi markasının geliştirilmesinde kullandı. Kullanım alanını genişletmek ve kolaylaştırmak amacıyla 500 ve 750 ml'lik kolay sıkılabilir tasarımlara sahip ürünler geliştirdi.
