Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı (2026-2030), Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Plan, ülkenin yapay zeka yetkinliklerini artırmayı, teknolojik bağımsızlığını güçlendirmeyi ve ekonomik potansiyelinden en üst düzeyde yararlanmayı amaçlıyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, planın 2030'a kadar Türkiye'nin yol haritasını belirleyeceğini vurguladı. Kacır, yapay zekanın teknolojik bir alan olmanın ötesinde, ekonomik refah, rekabet gücü ve egemenlik sınırlarının yeni belirleyicilerinden biri olduğunu ifade etti. Türkiye'nin bu dönüşümde seyirci değil, öncü olmayı hedeflediğini belirten Bakan, kendi değerleriyle yapay zeka teknolojileri geliştiren, güvenilir ürün ve hizmetler üreten bir ülke vizyonunu paylaştı. Sanayiden sağlığa, eğitimden kamu hizmetlerine kadar stratejik alanlarda yapay zeka çözümlerinin ölçeklendirileceği bir Türkiye inşa edileceğini söyledi.
Nitelikli insan kaynağı, güçlü Ar-Ge altyapısı, girişimcilik ekosistemi ve üretim kabiliyetiyle Türkiye'nin yapay zeka alanında yatırım, yetenek ve yenilikçi teknolojilerin merkezi haline getirilmesi amaçlanıyor. Yapay zekanın, Türkiye'nin teknolojik bağımsızlığının ve ekonomik kalkınmasının yeni güç alanlarından biri olarak konumlandırılması hedefleniyor. Plan, yapay zekanın sunduğu imkanlardan milletin refahı ve insanlığın ortak faydası için en üst düzeyde yararlanılmasını öngörüyor.
2021-2025 dönemini kapsayan Ulusal Yapay Zeka Stratejisi'nin kazanımları üzerine inşa edilen ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda; kamu, özel sektör, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının iş birliğiyle hazırlanan eylem planı, Türkiye'nin yapay zeka vizyonunu geleceğe taşıyacak somut bir yol haritası sunuyor. İnsan odaklılık, güvenilirlik, etik sorumluluk, dijital egemenlik ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda şekillendirilen plan, 'Fark Et, İstifade Et, Üret ve Yönet' olmak üzere dört temel eksen üzerine kuruldu. Bu kapsamda yapay zeka ekosisteminin enerji, hesaplama donanımı, altyapı, modeller/veri ve uygulamalardan oluşan beş temel katmanı ile yetenek, finansman ve düzenleme alanlarını güçlendirmeye yönelik 16 öncelikli eylem hayata geçirilecek. Kamu kaynakları ve özel sektör yatırımlarının ortak hedefler etrafında mobilize edilmesiyle Türkiye'nin yapay zeka alanında tüketen değil; geliştiren, üreten, ihraç eden ve yöneten bir ülke konumuna ulaşması ve 1 trilyon lirayı aşan bir ekonomik değer oluşturulması hedefleniyor.
Eylem Planı'nın uygulanması, ilgili kamu kurumlarının koordinasyonunda performans göstergeleri ve şeffaf izleme mekanizmalarıyla takip edilecek. Yol haritası doğrultusunda 2026-2027 döneminde temel yönetişim yapılarının kurulması, sektörel veri alanlarının pilotlanması, kamuda öncü yapay zeka uygulamalarının devreye alınması ve hesaplama kapasitesine dönük yatırımların şekillendirilmesi hedefleniyor. 2028-2030 döneminde ise pilot uygulamaların yurt geneline ölçeklendirilmesi, geliştirilen yerli ve sektörel modellerin ticarileştirilmesi ve uluslararası stratejik iş birliklerinin derinleştirilmesi önceliklendirilecek.
Stratejik insan kaynağı hedefleri doğrultusunda, e-Devlet Kapısı üzerinden tüm vatandaşların yapay zeka yetkinlik düzeylerini ölçebilecekleri ve kişiye özel gelişim haritalarına yönlendirilebilecekleri ulusal bir değerlendirme altyapısı kurulacak. Toplam 5 milyon vatandaşa yapay zeka farkındalığının kazandırılmasının amaçlandığı süreçte; ekosisteme 10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanı ile 100 bin yapay zeka uygulama profesyoneli yetiştirilmesi planlanıyor. Altyapı, teknoloji ve yatırım hedefleri kapsamında ise 1 GW veri merkezi kurulu gücüne ulaşılması; araştırmacılar, girişimler ve KOBİ'ler için dünya standartlarında yüksek hesaplama kapasitesinin doğrudan erişime açılması öngörülüyor. Özel sektörden 500 milyar lira tutarında yatırımın harekete geçirileceği plan dahilinde; sektörel temel modeller geliştirilecek, fiziksel yapay zeka ve robotik alanında yerli üretim yetkinlikleri artırılacak ve en az beş öncelikli sektörde düzenleyici deney alanları faaliyete geçirilecek. Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı dokümanının detaylarına, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın resmî internet adresi olan www.sanayi.gov.tr/yapayzekaeylemplani üzerinden erişilebilecek.
