Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, İran ve Ukrayna'daki savaşların sürdüğü, küresel güç dengelerinin değiştiği bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump'ın ziyaretinden günler sonra Çin'e resmi bir ziyaret gerçekleştirdi. Dün gece Pekin'e ulaşan Putin'i, havalimanında Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi karşıladı.
Rus lider için bu sabah Tiananmen Meydanı'nda bir devlet töreni düzenlendi. Törenin ardından Putin, Çin Devlet Başkanı Şi Cingping ile baş başa ve heyetler arası görüşmeler yapacak. Putin'in gün içinde ülkesine dönmesi bekleniyor.
Putin'in, Trump'ın ziyaretinden kısa bir süre sonra Çin'e gelmesi dikkat çekti. ABD Başkanı Trump, 13-15 Mayıs tarihleri arasında Çin'e resmi bir ziyarette bulunmuştu. Trump'ı, Çin'e 8,5 yıl aradan sonra yaptığı ziyarette Çin Devlet Başkanı Yardımcısı Han Cıng karşılamıştı.
Trump'ın ziyaret programı, devlet töreni ve resmi görüşmelerin yanı sıra tarihi Gök Tapınağı ziyareti, onuruna verilen akşam yemeği ve Şi ile çay buluşmasını da içeriyordu. Putin'in programının ise daha çok görüşmelere odaklı olduğu gözlemlendi.
Bu ziyaret, Putin'in iktidarı döneminde Çin'e yaptığı 25. ziyaret olma özelliğini taşıyor. Putin, en son Eylül 2025'te Pekin'i ziyaret ederek İkinci Dünya Savaşı'nın bitişinin 80. yılı dolayısıyla düzenlenen askeri geçit törenine katılmıştı.
Putin, ziyaret öncesinde yaptığı video mesajda, Rusya-Çin stratejik ittifakının küresel sahnede önemli ve istikrarlı bir rol oynadığını vurgulayarak, "Kimseye karşı ittifak kurmuyoruz, aksine barış ve evrensel refah için çalışıyoruz" ifadelerini kullandı. Putin, Pekin'i bir kez daha ziyaret etmekten duyduğu memnuniyeti dile getirerek, düzenli karşılıklı ziyaretlerin ve üst düzey görüşmelerin iki ülke arasındaki ilişkileri geliştirmek için ortak çabaların önemli bir parçası olduğunu belirtti.
Putin, 25 yıl önce Rusya ve Çin'in İyi Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Anlaşması imzaladığını hatırlatarak, "Bugün, Rus-Çin ilişkileri gerçekten eşi benzeri görülmemiş bir seviyeye ulaştı" değerlendirmesinde bulundu.
Ekonomik işbirliği ve stratejik ilişkilerin ön planda olacağı ziyarette, iki ülke arasında yaklaşık 40 işbirliği belgesinin imzalanması bekleniyor. Son yıllarda Çin ile ABD arasındaki artan rekabet ve jeopolitik gerilimler, Ukrayna'daki savaş nedeniyle Batı ile benzer zorluklar yaşayan Rusya ile Çin'i yakınlaştırdı.
Pekin yönetimi, Ukrayna'daki savaş nedeniyle Batı'nın yaptırımlarına maruz kalan Moskova ile başta enerji olmak üzere ekonomik ilişkilerini geliştirdi. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2023 ve 2024 yıllarında 240 milyar doları aştı. Rusya'nın ihraç ettiği ham petrol ve doğal gazın yaklaşık yarısı Çin tarafından satın alındı. İran'daki savaşın Hürmüz Boğazı'ndan enerji akışında yarattığı kesinti de Çin'in petrol ve doğal gaz tedariki açısından Rusya'nın önemini artırdı.
Çin ve Rusya, ikili ilişkilerini "yeni dönemde kapsamlı stratejik koordinasyon ortaklığı" olarak tanımlıyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleri olan iki ülke, ABD ve Batılı müttefiklerinin küresel politikalarına karşı ortak duruş sergiliyor. İki ülke, kuruluşuna öncülük ettikleri Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) ve BRICS gibi çok taraflı platformlarda da işbirliğini sürdürüyor.
Putin'in ziyareti, ABD ile Çin'in Trump'ın ziyareti sırasında üzerinde uzlaştığı "yapıcı stratejik istikrar ilişkisi" formülünün, Çin ile Rusya'nın "kapsamlı stratejik koordinasyon ortaklığı" bağlamında ne anlama geldiğine dair ipuçları vermesi bekleniyor.
