AFAD, Malatya'nın Battalgazi ilçesinde 5.6 büyüklüğünde bir deprem meydana geldiğini bildirdi. Dün sabah saat 09.00 sularında kaydedilen sarsıntı, çevre illerden de hissedildi. Deprem sonrası Malatya il genelinde eğitime bir gün süreyle ara verildiği duyuruldu.
Malatya'daki bu sarsıntı, Türkiye'nin deprem gerçeğini bir kez daha gündeme getirdi. Jeofizik Yüksek Mühendisi Prof. Dr. Ahmet Ercan, Malatya'daki depremin, 6 Şubat 2023'teki büyük depremlerin bir artçısı olduğunu belirtti. Ercan, “Bugün Malatya’da olan deprem, 6 Şubat 2023’te yaşanan ve toplam sekiz büyüklüğündeki bir gerginlik boşalmasına denk gelen büyüklükteki dört depremin artçısıdır” açıklamasında bulundu.
‘DAHA BÜYÜK DEPREM BEKLENTİSİ YOK’
Gelecek günlerde daha büyük bir deprem olup olmayacağı sorusuna jeofiziksel olarak yanıt verme olasılığının bulunmadığını ifade eden Prof. Dr. Ahmet Ercan, “Ancak 55 yıllık deprem bilimci olarak böyle bir beklentim yok. M5,6’lık bir deprem, bölgedeki betonarme yapılarda yıkıntıya neden olmaz. Fakat taş köy evlerinde duvar çatlakları, baca yıkılmaları ve minarelerde çatlamalar meydana gelebilir” uyarısında bulundu.
‘AYNI PLANLAMA HATALARI TEKRARLANIYOR’
TMMOB Şehir Plancıları Odası İstanbul Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Pelin Pınar Giritlioğlu, 6 Şubat depremleri sonrasında geçen üç yılda gerekli derslerin alınmadığını vurguladı. Cumhuriyet'e konuşan Giritlioğlu, “Depremde yıkılan şehirlerde aynı planlama anlayışıyla yeniden inşa süreci devam ediyor. Bu durum Hatay’da da Adıyaman’da da gözlemleniyor. Örneğin Adıyaman’da kent tek bir ana arter üzerine kurulduğu için yıkım sonrası ulaşım aksadı. Ancak yeni yapılan binalar da aynı planlama mantığıyla inşa edildi” ifadelerini kullandı.
‘ZİHNİYET DEĞİŞİKLİĞİ ŞART’
Rant odaklı planlama anlayışının kentleri depreme karşı daha da dirençsiz hale getirdiğini belirten Prof. Giritlioğlu, “Önceleri plansızlık nedeniyle eleştiriler yapılırdı. Şimdi ise rantı merkeze alan, her şeyin bilerek ve isteyerek planlandığı bir dönem yaşanıyor. Rantı önceliklendiren anlayışla planlamanın araçsallaştırılması, plansızlıktan daha tehlikeli bir durum teşkil ediyor” tespitini yaptı. Yüksek fiyatlı ve rant odaklı yapılaşmayı “mekan arsızlığı” olarak tanımlayan Giritlioğlu, “Topyekun bir zihniyet değişikliğine ihtiyaç var. Yurttaştan mimarına, mühendisten yöneticiye kadar herkesin etik anlayışla hareket etmesi gerekiyor. Aksi takdirde kaybeden tüm toplum olacaktır” şeklinde konuştu.
‘TOPYEKUN MÜCADELE GEREKLİ’
Depremle mücadelenin merkezi yönetimden yerel yönetime, sivil toplum kuruluşlarından ailelere kadar geniş bir yelpazede yürütülmesi gerektiğini belirten Kocaeli Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şerif Barış, “Bu halkalardan biri eksik olursa, tam anlamıyla bir mücadeleden bahsedemeyiz” dedi. Hiçbir kurumun da tam anlamıyla depreme hazır olmadığını sözlerine ekledi.
‘AİLE PLANLAMASI VE RUH SAĞLIĞI ÖNEMLİ’
Prof. Barış, kurumların ortak hareket etmesi ve tatbikatların daha sık yapılması gerektiğini vurguladı. Bu süreçte ruh sağlığı desteği ile tatbikatların birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirten Barış, “Deprem travması yaşayan yurttaşlara öncelikle ruhsal destek sağlanmalı. Ayrıca ailelere büyük görev düşüyor. Çocukların deprem anında sağlam binalarda camdan veya balkondan atlayan ebeveynlerden daha yüksek bir farkındalığı var. Deprem öncesi hazırlık, alınması gereken önlemler ve deprem anı ile sonrasında yapılması gerekenleri içeren bir aile planlaması doğrultusunda hareket etmek büyük önem taşıyor” diye konuştu.
