ABD ve İran arasında, çatışmaları sona erdirmeyi amaçlayan 14 maddelik geçici bir memorandum imzalandı. Çarşamba günü dijital ortamda imzalanan metin, iki ülke arasındaki savaşı durdurmayı ve 60 günlük bir kalıcı ateşkes süreci için zemin oluşturmayı hedefliyor.
Trump'tan İhlal Durumunda Saldırı Tehdidi
Fransa'daki G7 Zirvesi'ne katılan ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmanın şartlarına uyulmaması halinde askeri operasyonların yeniden başlayabileceğini belirtti. Basın toplantısında konuşan Trump, anlaşmanın ihlal edilmesi durumunda İran'a yönelik saldırıların devam edeceğini ifade etti. Trump, sürecin Orta Doğu'daki gerilimi düşürmesini ve petrol fiyatlarını stabilize etmesini beklediğini dile getirdi.
Balistik Füze Konusunda Yaklaşım Değişikliği
Savaşın başlangıcında İran'ın balistik füze kapasitesini tamamen ortadan kaldırmayı hedefleyen Trump, bu tutumunda esneme gösterdi. Paris'te yaptığı açıklamada, diğer ülkelerin bu kapasiteye sahip olduğu gerekçesiyle İran'ın tamamen füzelerden yoksun bırakılmasının adaletsiz olabileceğini belirtti. Bu durum, ABD'nin askeri stratejisindeki bir değişikliğe işaret olarak değerlendirildi.
Anlaşmanın Maddeleri ve Diplomatik Kazanımlar
İmzalanan memorandum kapsamında öne çıkan maddeler şunlardır:
- Hürmüz Boğazı'nda deniz trafiğinin yeniden başlatılması,
- İran limanlarına uygulanan ablukanın kaldırılması,
- Yaptırımlardan feragat edilmesi ve dondurulan varlıkların serbest bırakılması,
- İran'ın nükleer silah üretmeme taahhüdünün yenilenmesi,
- Zenginleştirilmiş uranyum stokunun Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı denetiminde seyreltilmesi.
İran tarafında ise başmüzakereci M.B.G., müzakere yoluyla askeri yöntemlerden daha büyük kazanımlar elde edildiğini savundu. İran yönetimi, dondurulan milyarlarca dolarlık varlığın serbest bırakılmasını önemli bir başarı olarak nitelendirdi.
Petrol Piyasaları ve G7 Desteği
Anlaşma sonrası petrol piyasalarında hareketlilik yaşandı. Hürmüz Boğazı'nın açılma beklentisiyle Brent petrol fiyatları 80 doların altına gerilerken, Trump'ın yeni tehditleri sonrası fiyatlarda tekrar yükseliş gözlendi. G7 liderleri ise zirvede anlaşmaya destek vererek Lübnan'da derhal ateşkes çağrısında bulundu.
