Avrupa'nın çeşitli ülkelerinde, özellikle Fransa'da, hükümetlerin ekonomi ve eğitim politikaları ekim ayı boyunca protesto edildi. Bazı gösterilerde şiddet olayları yaşanırken, polis müdahaleleri de kaydedildi. Eylemlerde, "Z kuşağı" olarak adlandırılan gençlerin yoğun katılımı dikkat çekti.
Fransa'da okullar için daha fazla imkan ve öğretmen talebiyle başlayan öğrenci eylemleri, Belçika, İspanya ve Arnavutluk gibi ülkelere yayıldı. Fransa'nın başkenti Paris'in banliyösü Creteil'de bir lisenin önünde 17 Eylül'de başlayan protestolar ülke geneline yayılırken, üniversite öğrencileri ve işçi sendikaları da bu eylemlere destek verdi. Lise eylemlerinde, çoğu reşit olmayan yaklaşık 8 bin kişi gözaltına alındı. Muhalefet, polisin öğrencilere yönelik sert müdahalesini eleştirirken, en az bir öğrencinin bir gözünü, bir öğrencinin dişlerini ve bir öğrencinin de elini kaybettiği bildirildi.
Fransız öğrenciler, eğitim için talep ettikleri ek 10 milyar avronun karşılanmaması halinde eylemleri sürdüreceklerini belirtti. Ayrıca, hayat pahalılığı ve yüksek akaryakıt fiyatlarına tepki göstermek amacıyla 17 ve 24 Ekim'de sokağa inen Sarı Yelekliler'in gösterilerine de katıldılar. Mevcut hükümetin eğitim politikalarının yanı sıra sosyoekonomik politikalarına karşı yükselen tepki, okul binalarının önünden kent merkezlerine doğru yayıldı.
17 Ekim'deki eylemlerde, yerel makamların yüksek katılımı öngörememesi nedeniyle dükkanlar, mağazalar ve kamu binaları zarar gördü. 2 bin 500'den fazla dükkanın yağmalandığı olaylarda 2 bin 700 kişi gözaltına alındı. Muhalefet, hem polisin müdahalesi sonucu göstericilerin ağır yaralanmasını hem de yetersiz kolluk kuvveti sayısı nedeniyle iş yerlerinin ve kamu kurumlarının zarar görmesini gerekçe göstererek hükümeti eleştirdi. Hükümet kanadı ise yağmadan etkilenen esnafa yönelik çeşitli yardımlar açıkladı ve zarar verenlerin maliyetini karşılamasını amaçlayan yasa tasarısının görüşmelerini hızlandırma çabasına girdi.
Bu yasa tasarısı ile sosyal medya platformlarında şiddet ve yağma çağrısı yapan içeriklerin kaldırılması da hedefleniyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 26 Ekim'de yaptığı değerlendirmede, "Sosyal medya demokrasilere zarar veriyor" ifadesini kullandı. Yaklaşık bir ay önce başlayan lise öğrencilerinin daha iyi eğitim koşulları talebiyle başlayan eylemlerin, farklı meslek gruplarının katılımıyla devam etmesi öngörülüyor.
İspanya'da Konut ve Eğitim Sorunları Eylemlere Neden Oldu
İspanya'da konut krizi, eğitim, tarım ve göç sorunları nedeniyle ülke genelinde geniş katılımlı gösteriler düzenlendi. Başkent Madrid'de 26 Eylül'de başlayan ve devam eden çadır kampı eylemleri, Barselona, Las Palmas ve Valensiya gibi kentlere yayıldı. Hükümetin konut krizine karşı aldığı önlemlerin mecliste onaylanmamasının ardından Başbakan Pedro Sanchez'in 29 Kasım'da erken genel seçim kararı almasına rağmen eylemler sürdü.
Madrid'de süresiz greve başlayan eğitim sektörü çalışanları, Barselona ve Madrid'de traktörleriyle yolları kesen çiftçiler ve Kuzey Afrika'daki Sebte'deki göç krizine karşı tepkiler de ekim ayı içinde öne çıkan gösteriler oldu. Fransa'daki sokak şiddeti İspanya'ya da yansıdı. Barselona'da 24 Ekim'de sosyal paylaşım sitelerindeki mesajlarla organize olan yaklaşık 500 kişilik genç grup, kent merkezindeki dükkanları yağmaladı ve kamu mallarına zarar verdi. Olaylarda 15 kişi yaralandı, 75'i reşit olmayan 128 gösterici gözaltına alındı.
Belçika'da Öğrenci ve Sendika Eylemleri Yoğunlaştı
Belçika'da ekim ayı, öğrencilerin eğitim koşullarına yönelik eylemleri ve sendikaların hükümetin bütçe politikalarına karşı gösterileriyle geçti. Fransa'daki lise protestolarından etkilenen öğrenciler, 1 Ekim'de Liege ve çevre yerleşimlerde derslerin başlamasını engelledi. Öğrenciler, eğitimde personel yetersizliği, kalabalık sınıflar ve fırsat eşitliği gibi konularda çözüm talep etti. Eylemler sırasında bazı okulların önünde ateş yakıldı ve güvenlik güçlerine cisimler atıldı. Başkent Brüksel'de 9 Ekim'de düzenlenen sendika eylemlerine on binlerce kişi katılarak bütçe kesintilerine ve satın alma gücündeki düşüşe tepki gösterdi.
