ERZURUM - Atatürk Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi'nde görevli akademisyenler, 'akuaponik' adı verilen yenilikçi bir yöntemle balık havuzlarında gübre kullanmadan marul yetiştirmeyi başardı.
Su Ürünleri Fakültesi Dekan Yardımcısı Doç. Dr. Gökhan Arslan, bu tür alternatif yetiştiricilik sistemlerinin, özellikle küresel gıda arzındaki düşüşler ve artan dünya nüfusu göz önüne alındığında, ülke stratejileri açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.
Prof. Dr. Abdulkadir Bayır'ın liderliğindeki çalışma ekibi, balık ve bitkilerin bir arada yetiştirildiği akuaponik sistemiyle marul üretiminde önemli bir başarı elde etti. Bitki yataklarının yerleştirildiği balık havuzlarında gerçekleştirilen yetiştiricilikte, yaklaşık 1,5 aylık marulların hasadı yapıldı. Bu sistemde, balıkların yemleri ve dışkıları, bitkilerin beslenmesi için doğal gübre kaynağı olarak kullanılıyor.
Doç. Dr. Arslan, 2030 yılına kadar dünya nüfusunun 10 milyarı aşmasının beklendiğini ve bu nüfusun sağlıklı bir şekilde beslenebilmesi için mevcut gıda üretiminin iki katına çıkması gerektiğini belirtti. İklim değişikliği gibi faktörler nedeniyle gıda üretiminde yaşanan düşüşlerin, beslenme güvenliği açısından ciddi riskler oluşturduğunu ifade eden Arslan, akuaponik yetiştiriciliğin üretim masraflarını düşürmeye yönelik etkili yöntemlerden biri olduğunu söyledi.
Akuaponik sisteminin, balıklar ve bitkilerin bir arada yaşadığı kapalı bir döngüye sahip olduğunu belirten Arslan, bu sistemin geleneksel tarımsal üretim yöntemlerine kıyasla yüzde 90'a kadar daha az su kullandığını açıkladı. Sistemin en önemli avantajlarından birinin de dışarıdan gübreye ihtiyaç duymaması olduğunu dile getirdi. Arslan, balık dışkılarının ve yem artıklarının, mekanik ve biyolojik filtreler aracılığıyla temizlenerek bitkiler için doğal bir gübre olan nitrata dönüştürüldüğünü, böylece suyun hem nitrattan arındırıldığını hem de tekrar balık tanklarına verilebildiğini anlattı.
Geleneksel tarımda kullanılan kimyasal gübrelerin toprağı kirlettiğini ve üretimlerinin enerjiye bağımlı olduğunu hatırlatan Arslan, enerji krizlerinin aynı zamanda gıda krizlerini tetikleyebileceğini vurguladı. Son dönemdeki enerji fiyatlarındaki artışın, orta vadede gıda fiyatlarını da yükselteceği uyarısında bulundu. Akuaponik gibi sistemlerin kimyasal gübreye ihtiyaç duymaması nedeniyle enerji krizlerinden daha az etkilendiğini sözlerine ekledi.
