ABD ile İran arasında yürürlüğe giren yeni anlaşma kapsamında, iki ülke arasındaki çatışmaların durdurulması ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması hedefleniyor. Beyaz Saray yetkilileri tarafından doğrulanan anlaşma, Fransa'daki G7 zirvesi sırasında Donald Trump tarafından resmi olarak imzalandı.
Anlaşmanın Temel Maddeleri ve Kapsamı
14 maddeden oluşan ve bir Mutabakat Zaptı (MoU) olarak bilinen belgeye göre, İran'ın nükleer silah sahibi olmaması taahhüt altına alındı. Anlaşma kapsamında İran'ın ekonomik kalkınması ve yeniden inşası için 300 milyar dolarlık bir fon oluşturulması öngörülüyor. Ancak bu fon için ABD'nin katkı sağlama zorunluluğu bulunmuyor. Trump yönetimi, anlaşmanın 'performansa dayalı' olduğunu ve İran'ın yalnızca taahhütlerine uyduğu takdirde kazanımlardan faydalanacağını belirtti.
Askeri Operasyonların Durdurulması ve Lübnan Meselesi
Anlaşmanın ilk maddesi uyarınca, ABD, İran ve müttefiklerinin Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerdeki askeri operasyonlarını 'derhal ve kalıcı olarak' sonlandırması kararlaştırıldı. İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, Lübnan'daki İsrail askeri operasyonlarının devam etmesi durumunda anlaşmanın ihlal edilmiş sayılacağını ve gerekli önlemlerin alınacağını bildirdi. Belge, tarafların birbirlerinin toprak bütünlüğüne ve egemenliğine saygı göstereceğini de vurguluyor.
Blokajın Kaldırılması ve 60 Günlük Süreç
Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte ABD, İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasını ve engelleri kaldırmaya başlayacak. 30 gün içerisinde blokajın tamamen sona ermesi bekleniyor. Ayrıca, tarafların nihai bir anlaşmaya varmak için en fazla 60 günlük bir müzakere süreci yürütmesi kararlaştırıldı. İran Cumhurbaşkanı M.P. tarafından da imzalanan belgeye göre, Hürmüz Boğazı'ndan ticari gemilerin geçişi için herhangi bir ücret talep edilmeyecek ve güvenli geçiş için gerekli düzenlemeler yapılacaktır.
