Avrupa Birliği (AB), Ukrayna'daki savaşı desteklediği iddia edilen yaklaşık 3.000 kişi ve şirkete yönelik kısıtlamaları üç yıl daha uzatırken, Rus milyarderler Alisher Usmanov ve Mikhail Fridman'ı yaptırım listesinden çıkarma kararı aldı.
Salı günkü son teslim tarihinin yaklaşmasıyla birlikte, AB'nin 27 üye ülkesi, az sayıda ülkenin bu sonucu istemesine rağmen iki oligarkın listeden çıkarılması konusunda bir uzlaşmaya vardı. AB yaptırımlarının oybirliğiyle onaylanması gerekiyor.
Fransa, bu ayın başlarında, Rus-Özbek vatandaşı Usmanov'un “ulusal güvenlik” gerekçesiyle listeden çıkarılması çağrısında bulunarak AB hükümetlerini şaşkına çevirdi ve öfkelendirdi. Ardından Lüksemburg, Rus-İsrail iş insanı Fridman için aynı muameleyi talep etti.
Bu muafiyetler, üye devletlerin yaptırımları ulusal çıkarları savunmak adına zayıflatmasına izin verildiği yönündeki endişeleri nedeniyle birçok AB ülkesini kızdırdı. Ukrayna, isimlerin listeden çıkarılmasını kabul edilemez olarak nitelendirdi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, sosyal medyada yaptığı açıklamada, “Yaptırım listesindeki hiçbir isim rastgele orada değil: her biri bu savaşın neden başladığının ve bugüne kadar devam ettiğinin bir nedenini temsil ediyor” dedi.
Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, kararı X platformunda “utanç verici ve gerekçesiz” olarak nitelendirdi. Sybiha, “Moskova kutlama yapıyor çünkü istediğini elde etti: bir dokunulmazlık hissi, AB'nin aşağılanması ve Avrupalılar arasında bölünme” diye ekledi.
Birçok AB üyesinin isteksiz olduğu bu listeden çıkarma işlemlerini mümkün kılmak için, yaptırımların olağan altı ay yerine 36 ay süreyle yenilenmesi önerildi. Müzakereleri kolaylaştıran İrlanda'nın AB başkanlığı sözcüsü, bloğun “zorlu bir uzlaşmaya” vardığını söyledi.
Karar bu haftanın başlarında bekleniyordu, ancak 3 Ekim'de parlamento seçimleri karşı karşıya olan Letonya hükümeti, Pazartesi günü listeden çıkarma işlemlerine son dakika itirazında bulundu. Letonya Başbakanı Andris Kulbergs, Pazartesi gecesi geç saatlerde önerilen uzlaşmayı kabul edemeyeceğini ve Dışişleri Bakanı'na Paris ve Brüksel ile görüşmeler yaparak bir çözüm bulması talimatını verdiğini söyledi. Diplomatlar, Letonya'nın nihayet iki listeden çıkarma işleminde çekimser kalmayı kabul ettiğini belirttiler. Yaptırım listesinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'un yanı sıra Duma milletvekilleri, ülkenin büyük bankaları, enerji şirketleri ve askeri sanayi kompleksi yer alıyor.
Üst düzey AB yetkilileri, önümüzdeki ay dışişleri bakanlarına sunulmak üzere Rus askeri sanayi kompleksinde yer alan yaklaşık 1.600 yeni kişi ve kuruluşun belirleneceği sözünü verdiler. Ancak Temmuz ayındaki 21. yaptırım turu üzerindeki zorlu anlaşmanın ardından gelen bu son gerginlik, sürecin zorlu olabileceğine işaret ediyor.
