Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, İran ile süren savaşın sona erdirilmesine yönelik bir anlaşmaya yaklaşıldığını iddia etti. Trump, Beyaz Saray'daki açıklamasında, Oval Ofis'te gazetecilere yaptığı konuşmada, 'İran ile savaşta harika bir uzlaşma sağladık' ifadesini kullandı.
İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Esmail Baghaei ise devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, anlaşma yönündeki haberlerin 'spekülatif' olduğunu ve 'henüz hiçbir şeyin kesinleşmediğini' belirtti. Trump daha önce de iki ülke arasında bir anlaşmaya yakın olunduğu yönünde benzer açıklamalarda bulunmuştu.
Trump'ın bu açıklamalarından saatler önce, İran'a 'çok sert' darbe vurulacağı tehdidinde bulunduğu bildirilmişti. ABD ve İsrail, 28 Şubat'ta İran'a geniş çaplı saldırılar düzenlemişti. İran ise bu saldırılara karşılık olarak İsrail'e ve Körfez'deki ABD müttefiklerine yönelik saldırılar gerçekleştirmiş ve dünyanın petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazı için kilit bir nakliye yolu olan Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapatmıştı.
Nisan ayında ateşkes anlaşmasına varılmasına rağmen, ABD ve İran bu hafta iki tur karşılıklı saldırı dahil olmak üzere aralıklı olarak çatışmaya devam etti. Aynı zamanda Trump, İran ile bir anlaşma beklentilerini defalarca dile getirmişti.
Trump'ın son yorumlarının ardından Brent petrol fiyatı, gün içinde %4,4 düşüşle varil başına yaklaşık 89 dolara geriledi. Trump, gazetecilere yaptığı açıklamada, 'İran'ın asla nükleer silaha sahip olmayacağı bir anlaşmamız var, ki bu da bu noktaya gelmek için katlanmamız gerekenlerin tüm amacıydı. Bu çok büyük bir şey' dedi. Nihai belgeler tamamlandıktan sonra 'muhtemelen Avrupa'da bir imza töreni' olacağını ve bunun 'oldukça çabuk' halledilmesi gerektiğini sözlerine ekledi. Belgelerin 'oldukça nihai bir şekilde' hazırlandığını belirtti.
Trump ayrıca, anlaşma imzalanır olduğu anda Hürmüz Boğazı'nın da açılacağını söyledi. ABD lideri, bölgedeki liderlerle, Körfez müttefikleri ve İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile görüştüğünü belirterek, 'tüm Orta Doğu çok mutlu' diye ekledi. İsrail başbakanlık ofisi bir görüşme yapıldığını doğruladı ve İsrail'in 'anlayış muhtırasının tarafı olmadığını' belirtti. Açıklamada Netanyahu'nun, 'zenginleştirilmiş malzemenin kaldırılması, zenginleştirme altyapısının sökülmesi, füze üretiminin sınırlandırılması ve İran'ın bölgedeki terörist vekillerine desteğinin kesilmesi'ni içeren nihai bir anlaşmaya varma konusundaki kararlılığa duyduğu takdiri dile getirdiği ifade edildi.
İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Baghaei, muhtıranın metninin çoğunluğunun 'nihai hale getirildiğini' ancak ABD'nin 'aşırı taleplerde bulunduğunu' ve 'yeni istekler' eklediğini söyledi. Ayrıca ülkenin 'kırmızı çizgilerinden sapmayacağını' savundu.
Saatler önce Trump, ABD'nin bu gece İran'a 'çok sert' vuracağını belirtmiş ve yakın gelecekte Hurg Adası ve diğer petrol altyapısı noktalarını ele geçirme tehdidinde bulunmuştu. Körfezin kuzeyindeki Hurg Adası, İran'ın ana petrol ihracat terminali olup, petrol ihracatının yaklaşık %90'ı bu adadan geçmektedir. Trump ayrıca ABD'nin 'Venezuela'da olduğu gibi petrol ve gaz piyasaları üzerinde tam kontrolü ele alacağını' yazmıştı. İran ordusu, İran'a karşı daha fazla saldırı olması durumunda 'daha öncekinden daha şiddetli' bir misilleme tehdidinde bulundu. İran'ın askeri açıklamasında, 'İran'ın petrol altyapısına yönelik son ABD tehditleri göz önüne alındığında, ya petrol ve gaz ihracatı herkes içindir ya da hiç kimse için mevcut olmayacaktır' denildi. İran'ın baş müzakerecisi Mohammad Bagher Ghalibaf da 'yanlış stratejilerin ve dürtüsel kararların... yıllarca içinde sıkışıp kalacağınız sonsuz bir bataklık yaratacağını' söyledi.
İki ülke, ABD'ye ait bir Apache helikopterinin Pazartesi günü Körfez'de düşmesinin ardından karşılıklı saldırılar gerçekleştirdi. Çarşamba günü ABD Merkez Komutanlığı (Centcom), Güney İran'daki askeri, gözetleme ve radar alanlarını hedef alan bir dizi saldırıyı tamamladığını bildirdi. Buna karşılık, İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), Bahreyn, Kuveyt ve Ürdün'deki Amerikan üslerine saldırılar başlattığını duyurdu. Yerel yetkililer Perşembe günü Bahreyn'de 11 yaşındaki bir kız çocuğunun İran insansız hava aracı saldırısında yaralandığını ve evler ile araçların hasar gördüğünü bildirdi. Ürdün, yaklaşık 20 İran füzesini düşürdüğünü açıklarken, Kuveyt ordusu 'düşman hava hedefleriyle' etkileşime girdiğini belirtti. Bu sırada Hindistan, Umman Körfezi'nde bir gemiye yönelik ABD saldırısında üç Hint denizcinin öldüğünün teyit edilmesinin ardından üst düzey bir ABD diplomatını çağırdı ve bu saldırıyı İran limanlarına yönelik ablukayı ihlal etmekle suçladı. Yirmi bir mürettebat kurtarıldı. ABD güçleri şimdiye kadar üçü bu hafta olmak üzere dokuz gemiye ateş açtı. Ablukanın amacı, gemilerin İran limanlarına giriş ve çıkışını engelleyerek Tahran'ın petrol ihracatından kar elde etme yeteneğini kısıtlamaktır. En son saldırılar, gerilimin azaltılması yönünde çağrılara neden oldu.
