Uluslararası Para Fonu (IMF), küresel petrol piyasalarındaki arz güvenliğine ilişkin ciddi uyarılarda bulundu. Jean-Marc Natal ve Azim Sadikov tarafından hazırlanan analizde, piyasanın savaş kaynaklı şokları şu ana kadar absorbe edebildiği ancak koruyucu tamponların büyük ölçüde tükendiği ifade edildi.
Arz Kesintileri Tarihi Rekor Seviyelerde
Küresel petrol piyasasında son yılların en kapsamlı arz kesintilerinden biri yaşanıyor. Yapılan değerlendirmede, Orta Doğu'daki çatışmaların ardından ham petrol fiyatlarının varil başına 90 ila 100 dolar bandında dengelendiği belirtildi. Bu seviyenin beklentilerin altında kaldığı kaydedilse de, piyasadaki hareket alanının daraldığı vurgulandı.
Mayıs ayı sonu verilerine göre, küresel tüketimin yaklaşık 10 günlük kısmına tekabül eden 1,1 milyar varilden fazla ham petrolün piyasaya ulaşamadığı tespit edildi. Söz konusu arz açığının, 1973 petrol krizi, İran-Irak Savaşı ve Körfez Savaşı dönemlerindeki kriz seviyelerini aştığı bildirildi.
Hürmüz Boğazı ve Üretim Riskleri
Petrol sevkiyatının en kritik noktası olan Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizlikler dikkat çekiyor. Sektör tahminlerine göre, su yolundaki seyrüsefer özgürlüğünün tam anlamıyla sağlanması ve petrol akışının normale dönmesi 2 ila 3 ayı bulabilir. Ayrıca, uzun süreli üretim duruşlarının, özellikle finansman kısıtlılığı yaşanan bölgelerde kalıcı üretim kayıplarına yol açabileceği endişesi taşınıyor.
"Bu sefer ilk darbeyi hafifleten unsur, enerji piyasalarının manevra alanı olması ve darbeyi absorbe edebilmesiydi. Hürmüz Boğazı'nda gerilimler yeniden alevlenirken yedek kapasitenin devreye girmesi, talebin daralması ve stokların azalması nedeniyle bu manevra alanı artık daha küçük ve giderek daralıyor. Stoklar yenilenmediği takdirde, bir sonraki şok geldiğinde dünya daha zayıf bir konumda olacak."
Enerji piyasalarındaki mevcut durumun, küresel ekonominin sağlığı açısından kritik bir eşikte olduğu ve arzın hızla toparlanmasının hayati önem taşıdığı ifade edildi.
