Türkiye demokrasi tarihinde 27 Mayıs 1960'da yaşanan darbenin üzerinden 66 yıl geçti. Bu darbe, Anayasa ve TBMM'nin feshi ile dönemin Başbakanı Adnan Menderes ve iki bakanının idamıyla sonuçlanarak Türk demokrasi tarihine kara bir leke olarak geçti. Seçilmiş hükümeti hedef alan bu müdahale, millet iradesini hiçe sayarak Türkiye'de vesayetçi anlayışın yerleşmesine neden oldu.
Darbe sonrası Yassıada'da kurulan mahkemelerde yaşanan hukuki sorunlar, idam kararları ve siyasi hesaplaşmalar hafızalarda canlılığını koruyor. Milli Birlik Komitesi tarafından yönetime el konulmasının ardından dönemin Cumhurbaşkanı Celal Bayar, Başbakan Adnan Menderes ve Demokrat Parti yöneticileri gözaltına alındı. Demokrat Parti'nin seçimlerde elde ettiği başarıyla gücünü kaybeden vesayet odakları, askeri müdahaleyi 'devrimi koruma' adı altında meşrulaştırmaya çalıştı. Ancak sonradan ortaya çıkan belgeler, darbenin hukuk düzenini askıya alan siyasi bir müdahale olduğunu kanıtladı.
'Bebek Davası' ve 'Köpek Davası' gibi isimlerle açılan soruşturmalar, yargılamaların siyasi propaganda aracı olarak kullanıldığı eleştirilerine yol açtı. Yassıada yargılamaları sonucunda Başbakan Adnan Menderes, Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan hakkında idam kararı verildi. Zorlu ve Polatkan 16 Eylül 1961'de, Menderes ise 17 Eylül 1961'de İmralı'da idam edildi. Cumhurbaşkanı R.T. Erdoğan ve AK Parti, bu olayın yarattığı travmanın giderilmesi için çalışmalar yürüttü. Yıllarca 'yasaklı ada' olarak bilinen Yassıada, 'Demokrasi ve Özgürlükler Adası' adı altında bir müzeye dönüştürüldü.
Menderes'in idam sehpasına giderken söylediği sözler ve son mektubu, Türkiye'nin demokrasi hafızasında derin izler bıraktı. Darbenin ardından hazırlanan 1961 Anayasası ile askeri ve bürokratik vesayet kurumsallaşırken, sonraki askeri müdahaleler için de zemin hazırlandı. Darbe hazırlıklarına karşı önlem almamakla suçlanan dönemin Başbakanı A. Menderes'in, darbe söylentilerine karşı 'Mehmetçik mi darbe yapacak!' diyerek ordunun disiplinine güvendiği aktarıldı. Demokrat Parti Milletvekili G. Emre'nin aktardığına göre, darbe öncesi yapılan bir görüşmede Menderes, ordunun milletvekillerinin çalışmalarını gördüğünü ve bu yüzden darbe yapmayacağını düşünüyordu.
